|
ABS,
kullanıldığı taşıtın kararlılığını, manevra ve durma yeteneğini
artırabilen bir fren sistemidir. Dört-tekerlek ABS, tekerlek
kilitlenmesini önleyerek, sürücülere acil frenleme durumlarında kararlılık
ve yön kontrolü sağlamaktadır. İlk kez 1936 yılında Almanya'da
geliştirilen ve patenti alınan ABS, Almanca "antiblockiersystem."
teriminden kısaltılmıştır ve İngilizcesi de benzer anlamdaki Anti-lock
Brake System dir. ABS, her tekerleğin yakınında dönme hızını algılayarak
tekerleklerin çekiş kaybettiği ve kilitlenmek üzere olduğunu algılayan
sensörlere sahiptir. Elektronik kontrol ünitesi (ECU- Electronic Kontrol
Unit) bu sinyalleri değerlendirerek, fren basıncını değiştirmek yoluyla
tekerlek kilitlenmesini önleyen hidrolik kontrol ünitesine (HCU- Hydraulic
Kontrol Unit) komutlar gönderir.
ABS
nasıl çalışır?
Sürücü dört-tekerlek ABS 'li bir taşıtın fren pedalına sertçe bastığında,
sistem otomatik olarak fren basıncını dört tekerlekte düzenleyerek,
tekerlek kilitlenmesini önlemek üzere her tekerleğin fren basıncını
bağımsız olarak ayarlar. ABS, frenleri saniyede 18 defa kadar
pompalayarak, sürücülere belirli ölçüde yönlendirme yeteneği
kazandırmaktadır.
Dört
tekerlek ve iki arka tekerlek ABS'lerin farkı
Dört-tekerlek ABS, acil durma koşullarında taşıt kararlılık ve
geliştirilmiş manevra yeteneğini sürdürmek için tasarlanmıştır.
Dört-tekerlek ABS donatılmış bir taşıtta frenleme sistemi, dört tekerleğin
her birinde tekerlek kilitlenmesini önleyerek, sürücüye geliştirilmiş
yönlendirme kontrolü sağlamak için frenleme basıncını düzenler.
Arka-tekerlek ABS ise, daha çok kamyonet, minibüs ve spor taşıtlarda
görülmekte ve sadece arka tekerleklerin tekerlek kilitlenmesini önlemek
için kullanılmaktadır. Bu sistem sürücüye doğrultu kararlılığını sürdürmek
ve taşıtın arkasının yanlara kaymasını önlemekte yardımcı olmaktadır.
Arka-tekerlek ABS sistemlerinde ön tekerleklerin hâlâ tıpkı geleneksel
frenlerdeki gibi kilitlenme eğilimi vardır. Eğer kilitlenme olursa, sürücü
fren pedal basıncını ön tekerleklerin tekrar dönmeye başlamasına yetecek
kadar azaltmalıdır. Böylece sürücü taşıtı yönlendirebilir.
ABS'nin
çalıştığı nasıl anlaşılır?
ABS'lerin çoğunda sistemin etkin hale gelmesi sürücü tarafından
anlaşılabilmektedir. Sürücü mekanik bir ses duyar ve bazı basınç
dalgalanmalarını veya fren pedalının sertliğinin daha da arttığını
hisseder. Gürültü işitildiğinde veya basınç dalgalanmaları
hissedildiğinde, ayağın fren pedalında tutulması önemlidir. Sert basınç
uygulamasına devam edilmelidir.
ABS ile
yapılması ve yapılmaması gerekenler
Uygun kullanılması halinde dört-tekerlek ABS güvenli ve etkin bir frenleme
sistemidir. Maksimum güvenlik ve sistemin tüm avantajlarından
yararlanmaları için, sürücülerin ABS sistemlerinin nasıl çalıştığını doğru
olarak bilmeleri ve uygulamaları gerekmektedir. Bu kurallar aşağıda
sıralanmıştır:
Ayağınızı frenin üzerinde tutun
Yönlendirme yaparken dört-tekerlek ABS'nin uygun çalışmasını sürdürmek
için fren üzerinde sert ve sürekli basıncı koruyun. Fren pedalı salınımlar
yaparken bile freni pompalamaktan kaçının. Ancak, arka-tekerlek ABS ile
donatılmış taşıtlarda, ön tekerleklerin geleneksel frenler gibi kilitlenme
eğilimi vardır. Eğer kilitlenme olursa, sürücü taşıtı yönlendirebilmek
için, fren pedal basıncını ön tekerleklerin tekrar dönmeye başlamasına
yetecek kadar azaltmalıdır.
Durmak
için yeterli mesafe bırakın
İyi koşullarda öndeki taşıtlar üç saniye, kötü koşullarda daha fazla süre
geriden takip edilmelidir.
ABS ile
sürüş pratiği yapın
ABS çalışırken meydana gelen basınç dalgalanmalarının nasıl hissedildiğini
öğrenin. Acil frenleme yapmak için boş alanlar ve park yerleri uygun
olabilir.
Aracın
kullanım kataloğuna bakın
ABS ile ilgili ilave sürüş bilgileri için aracın kataloğuna bakmayı ihmal
etmeyin.
ABS'li
taşıtı çılgınca kullanmayın
ABS'li taşıt size virajları hızlı dönme, şeritleri ani değiştirme veya ani
manevralar yapma hakkı vermez. Bu tür davranışlar ne uygun ne de
güvenlidir.
Frenleri
pompalamayın
Dört tekerlek ABS'li taşıtlarda freni pompalamak, sistemi açıp
kapatmaktadır. ABS frenleri sizin yerinize otomatik ve çok daha hızlı
oranda pompalamakta ve iyi yön kontrolü sağlamaktadır.
Direksiyonu unutmayın
Dört tekerlek ABS, acil frenleme durumunda sürücünün yön kontrolü
yapmasını sağlar. Yönlendirme sırasında taşıt tam olarak duruncaya kadar,
ayağınızı fren pedalına sertçe basılı olarak tutun. Ayağınızı fren
pedalından ayırmayın zira bu ABS'yi ayırır. ABS ile frenleme sırasında
yönlendirme yeteneğiniz olsa bile, taşıtınız kaygan yolda kuru yoldaki
kadar keskin dönemeyebilir. Arka-tekerlek ABS'li taşıt kullanan sürücüler
dikkatli ve sertçe fren yapmalı ve tekerleklerin kilitlenmeye başladığını
hissettiklerinde, basıncı bir miktar azaltmalıdırlar.
Mekanik
gürültüler ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin
ABS-donatılmış taşıtla fren yaparken meydana gelen mekanik gürültüler
ve/veya küçük pedal titreşimlerinden paniklemeyin. Bu koşullar normaldir
ve sürücünün ABS'nin çalıştığını anlamasını sağlar.
ABS
genellikle geleneksel frenlerden daha çabuk durdurur ancak, fizik
kanunlarını değiştiremez
ABS genellikle ıslak yüzeylerde ve buzlu veya sertleşmiş kar kaplı
yollarda iyi frenleme sağlayabilmektedir. Her ne kadar genellikle
geleneksel sistemlerdeki sert frenlemede karşılaşılan tehlikeli tekerlek
kilitlenmesi kadar olmasa da, kumlu çakıllı yollarda veya yeni yağmış
kardaki frenlemede durma süreleri daha uzun olabilir.
|