İLK YARDIM
NEDİR?
Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren
durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar,hayatın
kurtarılması yada durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız
olarak yapılan uygulamalara ilk yardım denir.
İLK YARDIM UYGULAMASINDA KESİNLİKLE İLAÇ
KULLANILMAZ.
İLK YARDIMDA AMAÇ
NEDİR? 1.Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama
2.Durumun kötüleşmesini engelleme 3.İyileşmesini
kolaylaştırma
İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ VE
SORUMLULUKLARI NEDİR? 1.Sakin ve telaşsız olmalı.
2.Hastayı sakinleştirmeli. 3.Çevreyi değerlendirip
süren bir tehlike olup olmadığını belirlemeli. 4.Kendi can
güvenliğini tehlikeye atmamalı. 5.Çevredeki kişileri,sağlık
kuruluşları,itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri için organize etmeli.
6.Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk yardıma
başlamalı. 7.Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce ulaşmasını
sağlamalı.
İLK YARDIMIN ABC'Sİ
NEDİR? A.Soluk
yolunun açılması. B.Solunumun düzeltilmesi.
C.Dolaşımın etkinliğini sağlama.
SOLUK YOLU NASIL AÇILIR? 1.Ağızda toz
toprak,kırık takma diş ve yabancı cisimler varsa çıkarılır.
2.Bilinci kapalı kişilerde dil
arkaya düşüp havayolunu tıkayabilir.Bu durumda baş geriye itilip çene
yukarı kaldırılarak soluk yolu açılır.
SOLUNUM YOLU NASIL DÜZELTİLİR?(YAPAY SOLUNUM)
Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum uygulanmalıdır.
1.Hasta sert bir zemine yatırılır. 2.Ağız içi
temizlenerek varsa yabancı cisimler çıkarılır. 3.Çenesi yukarı
kaldırılarak baş hafifçe arkaya itilir. 4.Ağızdan ağıza solunum
yapılacaksa burun kapatılır.Burundan solunum yapılacaksa ağız kapatılır.
5.Derin bir soluk
alınıp,solunum yaptırılacak kişinin ağzına (yada burnuna) ağız
yerleştirlir. 6.Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette
soluk verilir.
DOLAŞIMIN ETKİNLİĞİ
NASIL SAĞLANIR?(KALP MESAJI)
1.Kalp durmuşsa hemen
kalp mesajına başlanır. 2.Hasta sert bir zemine yatırılır ve
bir yanına diz çökülür.
YARA İÇİNDEKİ YABANCI
CİSİM,KEMİK,PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR.
3.Göğüs kemiğinin(iman
tahtası)üçte bir alt ucuna bir elin ayası sıkıca yerleştirilir,diğer elin
ayası bunun üstüne konur.Parmaklar hastaya temas etmemelidir.
4. Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler bükülmeden)sabit ve
ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm bastırılır. 5. Arada nabız
kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar
devam edilir.
BAYILMALARDA
UYGULANACAK İLKYARDIM KURALLARI 1.Elbiseleri
boyundan,göğüsten ve karından gevşetilir. 2.Hastanın beynine
kan gitmesini sağlamak için düz bir yerde sırtüstü yatırılarak,ayakları
yukarı kaldırılır ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle
başının altına yastık konmaz. 3.Hastaya uyarıcı kokular
koklatılır. (Amonyak vb.) 4.Hastanın zorlanmaksızın kendine
gelmesi beklenir. 5.Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler
azar azar verilmelidir.
GÖĞÜS YARALANMALARINDA
İLKYARDIM 1.Yaralı,yarı oturur duruma getirilir
2.Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için açık olan yara
yerine temiz bir bez kapatıp basınç yapmadan sarılır
3.Kazazedenin ısı kaybı önlenir.
KARIN YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez. 2.Yaralı
başı hafif yüksek, dizlernin altına rulo edilmiş bir battaniye konularak
sırt üstü yatırılır 3.Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla
el sürülmez.Genişbir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile ıslatılarak
basınç yapmadan organların üzerine örtülür. 4.Yaralı zaman
geçirmeden sevkedilir..
EGZOS ZEHİRLEMELERİNDE
İLKYARDIM 1.Hasta derhal temiz havaya çıkarılır.
2.Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin solunum
yaptırılır. 3.Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken
hastalara suni solunum tatbik edilir. 4.Beden ısısının
düşmesini engellemek için üstü örtülür. 5.Hasta en seri şekilde
sağlık merkezine gönderilir.
SİNDİRİM YOLU İLE
OLAN ZEHİRLEMELERİNDE İLKYARDIM
1.Zehrin sulanması ve
emilimin yavaşlaması için hastalara;süt,yumurta akı,nişasta solisyonlu su
içirilir 2.Kusmasına yardım edilir. 3.Asitle olan
zehirlenmelerde,hasta hiçbir zaman kusmaya zorlanmaz.Su ve süt yumurta akı
karıştırılarak içirilir. 4.Alkali ile olan zehirlenmelerde:1/4
oranında sirke ile hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu içirilir.
KANAMALARDA İLK YARDIM NASIL
YAPILIR?
1.Kanayan uzuv(kol,bacak vs.)yükseltilir.
2.Yara üzerine temiz gazlıbez,mendil veya çamaşır parçası konur
ve sıkıca bastırılır. 3.Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm
yukarı kısmına bandaj uygulanır.
BURUN
KANAMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR? 1.Burnu
kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir. 2.Hasta burun üzerine
basınç yapar 3.Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla
sümkürmez. BURUN KANAMASINDA HASTANIN BAŞI
GERİYE DOĞRU KALDIRILMAZ.
ELEKTİRİK
ÇARPMALARINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Önce ilk
yardımcı kendi güvenliğini sağlar. 2.Elektrik akımının yaralı
ile teması kesilir.Bu yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz
3.Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen
maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akımdan kurtarılır.
4.Solunum durmuşsa yapay solunuma,kalp durmuşsa kalp mesajına
başlanır. 5.Yanık varsa soğuk su ile yıkanır.
KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez. 2. Kanama
varsa durdurulur. 3. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi
hareketsiz hale getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler
kullanılabilir.) 4.Açık kırık varsa(kırık uçları
görülüyorsa)kırık kemik parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar
yerleştirilmeye çalışılmaz.Yara üzerine temiz bir gazlıbez kapatılır.
YANIKLARDA İLK YARDIM NASIL
YAPILIR?
1.Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır.
2.Hastanın takıları çıkartılır.(Daha sonra oluşabilecek şişler
nedeniyle çıkarmak zorlaşabilir.) 3.Oluşan kabarcıklar
patlatılmaz. 4.Yanan kısımların üzeri temiz gazlıbezle
kapatılır hiçbir şey sürülmez. 5.Hastanın bilinci yerinde ise
bol su içirilir.
YANIK YÜZEYİNE DİŞ
MACUNU,SALÇA,YOĞURT GİBİ MADDELER KESİNLİKLE SÜRÜLMEMELİDİR.
YARALANMALARDA İLK YARDIM NASIL
YAPILIR? 1.Kanama varsa kontrol edilir.
2.Yaranın kirlenmesi önlenir. 3.Varsa kopan parça
korunur.(Islak bir gazlı beze sarılıp bir naylon torbaya konulur,bu torba
da içi buz dolu başka bir torbaya
konulur.)
|